Kryzys gospodarczy, który narastał od drugiej połowy lat 70-tych, spowodował ograniczenie wydatków budżetowych na usługi społeczne. Sytuacja ta wpłynęła na ogromny rozwój funduszy publicznych. Dzięki nim w latach 80-tych spotęgowane zostały możliwości gromadzenia środków pochodzących spoza budżetu, które uzupełniały wątłe zasoby budżetowe. Lata 90-te to okres budowania demokratycznego państwa, w którym działalność gospodarcza oparta jest na mechanizmie rynkowym. Powstaje pytanie, czy funduszowa metoda finansowania działalności gospodarczej i społecznej ma rację bytu w obecnych warunkach ? Odpowiedź na to pytanie nie jest prosta, bowiem z jednej strony zadania, jakim służyły fundusze w poprzednim systemie, przestały byc aktualne, a zalety tych funduszy stały się ich wadami, z drugiej zaś ta specyficzna metoda finansowania ma w dalszym ciągu wieie pozytywnych stron. Jeśli chodzi o pierwszy punkt widzenia, to należy wspomnieć o następujących kwestiach: H * - uelastycznienie systemu budżetowej dystrybucji środków nie wymaga już uciekania się do funduszy, które w tej sytuacji stają się zbyt zbiurokratyzowane, - wprowadzenie elementów gospodarki rynkowej stwarza możliwość zastosowania innych metod walki z inflacją niz obligatoryjność wpłat na fundusze, - pauperyzacja społeczeństwa ogranicza szanse spontanicznei ofiarności ludzi którzy chcieliby zasilać fundusze z własnych dochodów. Pozytywem funkcjonowania funduszy jest ich rola jako pośrednika między rządem a poszczególnymi dziedzinami życia społecznego i gospodarczego. Rola ta może sprowadzać się z jednej strony do negocjowania z rządem lepszych warunków funkcjonowania określonych placówek lub grup zawodowych (ulgi, zwolnienia podatkowe, granty itp.), z drugiej zaś do opracowywania i propagowania nowych metod gromadzenia i dystrybucji środków przez te placówki. Ponadto funkcjonowanie funduszy daje możliwości racjonalizacii wydatków publicznych poprzez: - wpływ na osłabienie oddziaływania czynnika arbitralności i dobrowolności przv podejmowaniu decyzji, - ograniczenie wpływu czynnika politycznego przy decyzjach dotyczących alokacji środków, - stworzenie możliwości zerwania z zasadą jednoroczności budżetowania, - zapewnienie ciągłości finansowania zadań, - wpływ na elastyczne kształtowanie wydatków w zależności od zmieniaiących sie potrzeb. Jak wynika z powyższego zestawienia, rola funduszy w gospodarce rynkowej iest odmienna od tej, jaką pełniły one w poprzednim systemie. Ich zadaniem jest nie tyle uelastycznienie budżetu, ile korekta pewnych słabości, które w dalszym ciągu charakteryzują system budżetowy. Z powyższych względów, wraz z rozpoczęciem procesu transformacji, w 1990 r. poddano weryfikacji fundusze funkcjonujące w naszym kraju.