Tak rozumiane fundusze publiczne mają wiele cech wspólnych z budżetem, posiadają jednak i takie cechy, które różnią je od gospodarki budżetowej. Zasadniczą różnicąjest dostosowanie zakresu zadań finansowanych z poszczególnych funduszy do nagromadzonych w tych funduszach środków, w przeciwieństwie do budżetu, gdzie istnieje współzależność między dochodami i wydatkami. Ponadto, z funduszy mogą być finansowane nie tylko zadania planowane, ale i zadania nie ujęte w planie, co nie jest możliwe w przypadku budżetu. Koleiną cechą różniącą fundusze od gospodarki budżetowej jest ich celowość. Oznacza ona, że dochody funduszów mogą być wydatkowane wyłącznie na cele określone przy ich tworzeniu, podczas gdy budżet gromadzi ogół środków w sposób scentralizowany i rozdysponowuje według określonych proporcji. Istotną cechą jest także możliwość posiadania przez fundusze dochodów własnych, niezależnych od budżetu, oraz ciągły charakter gromadzenia i wydatkowania środków, niezależnie od okresów budżetowych (Brożek J.. 1971) 2. Motywy rozwoju funduszy publicznych Fundusze publiczne mają długą tradycję, która sięga aż starożytnej Grecji i Owsiak S.. 1998). W Polsce okres ich rozwoju przypada na lata międzywojenne. Zastanawiając się nad motywami rozwoju gospodarki funduszowei można postawić tezę, że zmiana systemu społeczno-gospodarczego, a nawet zmiana metod zarządzania gospodarką, w ramach danego systemu, wpływa na motywy tworzenia funduszów, ich zakres oraz źród'a dochodów. Nie wchodząc w historyczne rozważania należy wspomnieć, że po II wojnie światowej zmiany systemowe (Uchwała RM, 1950) spowodowały likwidację w 1951 r. funduszy Było to związane z ogólnie przyjętą polityką przejęcia przez państwo wszystkich zadań gospodarczych i społecznych. Ffektem tych decyzji była nadmierna centralizacja metod zarządzania, która doprowadziła do powstania szeregu negatywnych skutków (marnotrawstwo, korupcja itp.j Przemiany polityczne w 1956 r. dały możliwość przygotowania reformy gospodarczej, której celem była decentralizacja, objawiająca się m.in. zmianą zasad funkcjonowania mechanizmu budżetowego (Dekret, 1957). W wyniku tych działań zwrócono uwagę na instytucję funduszów. Zostały one prawnie usankcjonowane postanowieniem prawa budżetowego w 1958 r. (Ustawa o prawie budżetowym 1958). Powrót do funduszowei metody zasilania miał na celu uelastycznienie finansowania określonych dziedzin działalności gospodarczej i społecznej. Tworzone fundusze były funduszami państwowymi i stanowiły w tamtym czasie instrument korygujący wady budżetowego finansowania usług. Miały one wiele pozytywów: - były bardziej niż budżet elastycznym narzędziem redystrybucji środków; nie trzeba było podporządkowywać się ścisłym rygorom klasyfikacji budżetowej, a środki niewykorzystane w danym roku mogły przechodzić na rok następny, - miały możliwość gromadzenia na swym koncie środków spoza budżetu, co pozwalało na uzupełnienie brakujących środków z budżetu, - obligatoryjność wpłat ludności na fundusze dawała możliwość ściągnięcia z rynku części pieniędzy i przeznaczenia ich na cele społeczne